Een permanent eerbetoon aan de architect van het Bonnefanten

Drie decennia na de opening van de nieuwbouw in 1995, opent Bonnefanten een eerbetoon aan Aldo Rossi (Milaan, 1931-1997). Het museum aan de Maas is een topwerk uit zijn laatste jaren. Maar Aldo Rossi was zó veel meer dan een bouwmeester.

Voor miljoenen Maastrichtenaren en toeristen is de koepel van Bonnefanten een vertrouwd merkteken van de stad aan de Maas geworden. Minder bekend is het verhaal achter het gebouw. Met deze nieuwe presentatie brengt Bonnefanten daar verandering in. Aan de hand van tekeningen, schilderijen, maquettes, meubels, (design) objecten en archiefmateriaal ontvouwt zich de wereld van Aldo Rossi: een wereld waarin architectuur en herinnering, kunst en dagelijks leven onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.

Aldo Rossi, een creatieve denker

Aldo Rossi (1931–1997) was veel meer dan architect. Hij was schrijver, theoreticus, criticus, kunstenaar, docent en ontwerper. Zijn gebouwen lijken tegelijk vertrouwd en raadselachtig. Ze verwijzen naar archetypen uit de stad en roepen tegelijkertijd persoonlijke herinneringen en ervaringen op. Die gedachte vormt ook de basis van zijn ontwerp voor Bonnefanten.

Aldo Rossi: Darling Architecture

Aldo Rossi, Il Museo di Maastricht (Eerste schetsontwerp Bonnefantenmuseum aan de Maas), 1990, balpen,(kleur) potlood op calqueerpapier, 53,3 x 71,4 cm. Collectie Bonnefanten. ©Estate of Aldo Rossi. All rights reserved 2026/Bridgeman Images, courtesy of Fondazione Aldo Rossi.

Bonnefanten als Gesamtkunstwerk

Bijzondere aandacht is er in Darling Architecture voor Rossi's oorspronkelijke inrichting van Bonnefanten. Het centrale deel van het museum was bij de opening in 1995 een Gesamtkunstwerk, waarin architectuur, meubels en inrichting één geheel vormden. In de afgelopen dertig jaar is een deel daarvan verdwenen of veranderd. Voor de nieuwe presentatie is het complete ensemble museummeubels die door Molteni&C en UniFor werden gemaakt teruggebracht naar het museum.

De spelende mens

Voor Rossi was architectuur een manier van denken én creatief spelen. Ideeën, beelden en vormen keren in zijn oeuvre steeds terug, telkens in een andere gedaante of schaal. Daarbij beperkte hij zich nooit tot architectuur alleen. Rossi had een fascinatie voor alledaagse objecten. In zijn langdurige samenwerkingen met designproducenten als Alessi en Bruno Longoni Atelier d’ arredamento, verschoof de grens tussen gebouw, meubel en alledaags object. Een koffiepot kon een toren worden, een kast een gebouw. Verschillende van deze ontwerpen krijgen een plek in de permanente presentatie.

Aldo Rossi: Darling Architecture

Tea & Coffee Piazza, Alessi, 1983, zilver, koper, metaal, beschilderd hout, glas en staal, 66 x 46 x 29 cm en toegevoegde suikerpot , Alessi, 1989, roestvrijstaal. Collectie Bonnefanten. ©Estate of Aldo Rossi. All rights reserved 2026/Bridgeman Images, courtesy of Fondazione Aldo Rossi.

Grafiek en affiches

Voor de presentatie in de voormalige bibliotheek put Bonnefanten onder meer uit twee bijzondere ensembles uit de eigen collectie: Rossi's Opera Grafica van bijna honderd werken en een omvangrijke verzameling tentoonstellingsaffiches.

Città analoga/ De analoge stad

In 1976 maakte Rossi als hoogleraar in Zürich samen met Eraldo Consolascio, Bruno Reichlin en Fabio Reinhart een groot expositiestuk voor de Biënnale van Venetië, met als thema de verhouding tussen binnenstad en periferie. Het was een collage van tientallen fotokopieën uit architectuurtraktaten en boeken over beroemde architecten, aangevuld met tekeningen van eigen werk. Voor deze presentatie is een nieuwe editie gemaakt van Città analoga, de kaartvan dr. Dario Rodighiero, Assistant Professor of Science and Technology Studies. Het is een uitgave van de Universiteit van Groningen.

Aldo Rossi: Darling Architecture

Aldo Rossi, Eraldo Consolascio, Bruno Reichlin en Fabio Reinhart. Città Analoga (De analoge stad), 1976, print op papier, 200 x 200 cm. Collectie Bonnefanten. ©Estate of Aldo Rossi. All rights reserved 2026/Bridgeman Images, courtesy of Fondazione Aldo Rossi.

Aldo Rossi: Darling Architecture - film

Ter gelegenheid van de permanente presentatie maakte regisseur Francesca Molteni van Muse Factory een korte film over Aldo Rossi. Beatrice Lampariello, Professor of History of Architecture at UCLouvain, neemt de bezoeker daarin mee in Rossi’s bijzondere manier van denken over architectuur, de stad en het leven. Aan de hand van zijn werk, ideeën en eigen woorden ontvouwt zich een persoonlijk portret van een architect voor wie herinnering, verbeelding en werkelijkheid voortdurend met elkaar verbonden waren.
De film is te zien in een speciaal vormgegeven filmruimte.

Aldo Rossi: Darling Architecture is ontwikkeld door voormalig conservator Ton Quik en gerealiseerd in nauwe samenwerking met de Fondazione Aldo Rossi in Milaan.

Deze tentoonstelling is mede mogelijk gemaakt door Provincie Limburg en Fondazione Aldo Rossi